Recent zijn wij (Rinske en Elise) vanuit Orbis samen met ervaren vleermuisonderzoeker Janco Verduin van Eco Veldwerk op pad geweest in Oirschot voor een ochtendronde vleermuisonderzoek. Normaal gesproken zien wij alleen alle gegevens die de veldonderzoekers verzamelen, om deze verder te analyseren. Maar nu ging de wekker vroeg, of eigenlijk heel laat: om kwart voor drie in de ochtend verzamelden we ons voor een fietsronde door de nacht. Met fietsen, veiligheidsvesten en batloggers trokken we richting het bedrijventerrein en Bijsterveld.
De ochtendronde begon twee uur voor zonsopkomst en nadat de zon op was gekomen ging deze nog een halfuur door. Tijdens het onderzoek fietsten we twee rondes van elk een uur door het gebied. Daarna gebruikten we de resterende tijd om nog terug te gaan naar locaties die extra interessant leken. Zo’n fietsronde lijkt misschien eenvoudig, maar vraagt veel aandacht en ervaring. Met een batlogger leg je de ultrasone geluiden van vleermuizen vast. Die geluiden worden omgezet naar een hoorbaar signaal. Op het scherm zie je tegelijk de pulsen verschijnen, zoals te zien op de foto. Aan de hand van de frequentie en de vorm van die pulsen kan een ecoloog herkennen welke soort voorbijvliegt. Dit is echt specialistisch werk. Zeker als meerdere soorten tegelijk actief zijn, moet je snel kunnen schakelen en patronen herkennen. Juist dat maakte het zo leerzaam om een keer mee te gaan en het veldwerk van dichtbij mee te maken.
Door het frisse weer was de vleermuisactiviteit deze nacht wat lager dan gebruikelijk. Toch zagen we nog enkele gewone dwergvleermuizen langsvliegen. Verblijfplaatsen konden we deze keer niet vaststellen. De rustigere momenten gaven wel ruimte voor goede gesprekken onderweg. De veldecoloog vertelde ons over eerdere waarnemingen en al bekende verblijfplaatsen. Wij konden op onze beurt toelichten wat er met deze gegevens gebeurt en hoe zulke veldwaarnemingen worden gebruikt in analyses, adviezen en de bescherming van soorten.
De ronde eindigde bij zonsopkomst. Vanaf dat moment trekken vleermuizen zich terug in hun verblijfplaats om daar tot de volgende avond te rusten. Het was een leerzame en bijzondere nacht, die goed liet zien hoeveel kennis, aandacht en ervaring er komt kijken bij veldonderzoek naar vleermuizen. Zo’n meeloopronde geeft niet alleen een mooi inkijkje in het werk buiten, maar laat ook zien hoe veldwerk en analyse samenkomen in de bescherming van deze bijzondere nachtdieren.
