Het buitengebied is veranderd. Percelen zijn groter geworden, hagen zijn verdwenen en daarmee is het landschap opener en eenvormiger geworden. Daarmee gingen natuurwaarden, beschutting en herkenbaarheid verloren. Daarom groeit de aandacht voor landschapselementen, zoals heggen, struweelhagen, knotbomen, solitaire bomen en kruidenrijke randen.
Deze elementen lijken klein, maar samen maken ze een groot verschil. Ze vormen groene linten, verbinden natuurplekken met elkaar en bieden voedsel, beschutting en nestgelegenheid aan dieren. Voor Orbis raakt dit de kern van gebiedsontwikkeling: plannen maken die buiten zichtbaar verschil maken.
Waarom landschapselementen nodig zijn
Heggen, bomen en bloemrijke randen horen van oudsher bij het Brabantse en Gelderse buitengebied. Door schaalvergroting, ruilverkaveling en veranderend grondgebruik zijn veel elementen verdwenen. Daarmee verloor het landschap een deel van zijn kleinschalige karakter en ecologische netwerk.
Met herstel brengen we variatie terug. Vogels broeden en foerageren in heggen, kleine zoogdieren vinden er dekking en vleermuizen gebruiken lijnvormige elementen als vliegroute. Insecten profiteren van bloesem, dood hout en de strooisellaag. Beplanting houdt bovendien water vast, beperkt afspoeling, verbetert de bodem en zorgt voor schaduw en verkoeling.
Een robuust groen netwerk
De grootste winst ontstaat door samenhang. Een losse boom of haag heeft waarde, maar een netwerk van hagen, bomen en kruidenrijke randen levert meer op. Soorten kunnen zich verplaatsen, voedsel vinden en zich veilig voortplanten. Daarom kijkt Orbis naar het hele gebied. Waar liggen bestaande groenstructuren? Welke soorten komen al voor? Waar kunnen nieuwe elementen natuurgebieden, erven, bosranden, zandwegen en agrarische percelen verbinden? En hoe sluiten maatregelen aan bij de cultuurhistorie?
In Berghem en Keent versterken nieuwe heggen, struweelhagen, knotbomen en kruidenrijke randen het landschap. Ze sluiten aan op historische structuren en vergroten tegelijk het leefgebied van soorten als geelgors, kneu, patrijs, vleermuizen, das, bunzing en wezel.
De rol van Orbis
Orbis brengt ideeën voor natuur en landschap naar de uitvoering. We onderzoeken waar landschapselementen het meeste effect hebben, werken maatregelen uit in een concreet beplantingsplan en stemmen soortenkeuze af op bodem, landschap en doelsoorten. Daarbij kijken we ook naar gebruik, beheer en draagvlak. Samen met Stichting Landschapsbeheer Oss zorgen we dat plannen landen in het veld. Orbis werkt plannen uit, ondersteunt communicatie en rapporteert over de voortgang. Landschapsbeheer Oss brengt uitvoeringskracht en lokale betrokkenheid in.
Van aanplant naar blijvende kwaliteit
Aanplanten is pas het begin. Jonge hagen en bomen moeten aanslaan, beschermd worden tegen vraat en op tijd worden gesnoeid of begeleid. Daarom nemen we beheer, nazorg en monitoring vanaf het begin mee. We kijken of de beplanting goed aanslaat, sturen bij waar dat nodig is en volgen hoe doelsoorten reageren op de maatregelen. Zo groeit een aanplantproject uit tot een blijvende kwaliteitsimpuls voor het landschap.
